Kategorie
Frankowicze - Przedsiębiorcy Kredyt we frankach

Frankowicz – przedsiębiorca a unieważnienie umowy kredytowej

Frankowicz – przedsiębiorca a  unieważnienie umowy kredytowej

Umowy kredytowe denominowane lub indeksowane do franka szwajcarskiego zawierane były głównie z bankami przez konsumentów, jednak wiele umów podpisali również przedsiębiorcy.

Kredyty frankowe w związku z prowadzoną działalnością zaciągnęło wielu przedsiębiorców. W mediach pojawiają się informacje dotyczące przede wszystkim sporów wygranych przez konsumentów, jednakże przedsiębiorcy również występują przeciwko bankom.

Co ważne, dla kwalifikacji osoby fizycznej jako konsumenta nie jest konieczne, by nie prowadziła ona w ogóle działalności gospodarczej lub zawodowej – istotne jest natomiast, aby dokonywana przez nią konkretna czynność prawna, nie dotyczyła bezpośrednio jej ewentualnej działalności gospodarczej.

Kredyty udzielano nie tylko indywidualnym przedsiębiorcom, lecz również spółkom handlowym. Przedsiębiorcy finansowali w ten sposób swoją bieżącą działalność, dokonywali zakupu nieruchomości, czy wielomilionowych inwestycji dofinansowywanych ze środków publicznych. Coraz częściej frankowicze-przedsiębiorcy podważają swoje umowy w sądach.

Na wstępie należy zaznaczyć, iż dla frankowiczów-przedsiębiorców jedyną możliwością na podważenie umów w CHF w sądach jest wykazanie ich nieważności. Przedsiębiorcy w odróżnieniu od konsumentów nie mogą powoływać się na istnienie niedozwolonych klauzul abuzywnych regulujących mechanizm indeksacji lub denominacji w umowie frankowej.

Przedsiębiorcy w walce z bankami mogą powoływać się na podstawy prawne nieważności umów frankowych, takie jak:

  • niezgodność z art. 69 ustawy Prawo bankowe,
  • przekroczenie granic swobody umów z art. 353[1] k.c.,
  • oraz wykazanie, iż umowa w CHF jest w rzeczywistości umową mającą cechy instrumentu finansowego.

Stwierdzenie nieważności umowy w CHF oznacza, że ona nie istnieje i nastąpiło bezpodstawne wzbogacenie po obu stronach. Stwierdzenie nieważności uprawnia do roszczenia frankowicza-przedsiębiorcy o zwrot wszystkich rat kredytowych wpłaconych do banku w ostatnich 3 latach. Jednocześnie, bank nie ma już prawa żądać zwrotu wypłaconego kredytu z uwagi na 3 letni okres przedawnienia. Sąd nie może z własnej inicjatywy dokonywać potrącenia świadczenia kredytobiorcy ze świadczeniem banku. Jeśli obie strony umowy wzajemnej spełniły świadczenia, a umowa okazała się nieważna, to roszczenie każdej ze stron podlega odrębnej ocenie sądu, co następuje w realizacji tzw. teorii dwóch kondykcji.

Nieważność umowy w CHF wynika przede wszystkim ze sprzeczności z art. 69 ustawy Prawo bankowe regulującym umowę kredytu.

Nowelizacja art. 69 z dnia 19 lipca 2011 r. po raz pierwszy uregulowała w polskim systemie prawnym kredyt indeksowany oraz denominowany do waluty obcej. W związku z powyższym, umowy w CHF zawierane przed 2011 r. są co do zasady sprzeczne z ustawą.

Co ważne, w dochodzeniu roszczeń przez frankowiczów-przedsiębiorców wobec banków dużo wyższe są koszty sądowe. W przeciwieństwie do konsumentów nie mają oni opłaty sądowej w wysokości 1000 zł. Przedsiębiorcy muszą wnosić do sądu opłaty w wysokości 5% wartości przedmiotu sporu.

Zachęcamy do skorzystania z naszych pozostałych usług dostępnych na: www.kpi.com.pl

Kategorie
Denominowany CHF Indeksowany CHF Kredyt we frankach

Indeksowany CHF a denominowany CHF – podobieństwa i różnice

W latach 2003-2011 banki masowo udzielały konsumentom kredytów hipotecznych powiązanych z kursem waluty obcej (przede wszystkim waloryzacja frankiem szwajcarskim).

Udzielane kredyty nie były kredytami walutowymi (kredyt walutowy to kredyt, który jest określony w walucie obcej, w tejże walucie obcej jest wypłacony i spłacany), ponieważ ani banki nie dysponowały odpowiednimi depozytami CHF, ani Kredytobiorcy nie potrzebowali owej waluty obcej.

Na polskim rynku finansowym funkcjonują dwa rodzaje kredytów waloryzowanych walutą franka szwajcarskiego CHF. Są to kredyty indeksowane oraz denominowane.

Kredyt indeksowany 

Najczęściej udzielanym był kredyt indeksowany – co oznaczało wypłacenie oraz spłacanie kredytu w złotych polskich. Jednakże z uwagi na zawarcie w treści umowy kredytowej tzw. klauzuli indeksacyjnej, wysokość zadłużenia Kredytobiorcy oraz wysokość raty była ściśle uzależniona od kursu CHF, który był  jednostronnie kształtowany przez bankową tabelę kursów. Kredytobiorca dostawał kredyt w złotówkach, a wartość zadłużenia z chwilą wypłaty kredytu przeliczana była na CHF. W  istocie jest to kredyt złotówkowy , a CHF jest jedynie miernikiem wyznaczającym wysokość zadłużenia oraz wysokość raty spłacanej w złotych. W tym miejscu należy podkreślić, że przy kredytach powiązanych z miernikami wartości mamy do czynienia z dwiema sytuacjami. Pierwszy to sposób wyliczenia zobowiązania przy udzieleniu kredytu oraz drugi przy spłacie tego kredytu. 

Przykład sytuacji:

1. Małżeństwu zostaje udzielony kredyt na 300 tys. zł na cele mieszkaniowe. Kurs franka szwajcarskiego wg NBP na chwile udzielenia kredytu wynosi: 4 zł. Bank natomiast stosuje swój własny kurs CHF, który wynosi: 3,75 zł, tak aby małżeństwo otrzymało więcej fikcyjnych CHF do spłaty. Małżeństwo i tak otrzyma 300 tys. zł, jednak fikcyjna kwota kredytu we frankach szwajcarskich wyniesie: 80 000 CHF. 

2. Przy spłacie tego kredytu bank również stosuje swój kurs CHF, który wynosi: 4,10 zł na dzień udzielenia kredytu, 80 000 CHF, po kursie 4,10 PLN/CHF x 80 000 CHF = 328 000 PLN. 

Podsumowując, małżeństwo otrzymało 300 000 PLN. Zgodnie z umową nie mogą żądać wypłaty CHF, natomiast jeżeli chcieliby spłacić tego samego dnia kredyt, zapłaciliby aż o 28 000 PLN więcej!

Kredyt denominowany

Kredyt denominowany, podobnie jak indeksowany również udzielany, wypłacany i spłacany jest w złotych polskich. Jedyną różnicą jest fakt, iż kwota kredytu była wyrażana tylko i wyłącznie w CHF. Mechanizm indeksacji (przeliczania fikcyjnych CHF na PLN) był taki sam, ale wynikał on z konstrukcji postanowień całej umowy, a nie jak w przypadku kredytu indeksowanego, wskazanych wprost klauzul indeksacyjnych.

Przykład sytuacji:

1. Małżeństwu zostaje udzielony kredyt na 80 000 CHF na cele mieszkaniowe. Jednak bank w umowie nie przewiduje wypłaty CHF. Tak samo jak w kredycie indeksowanym kurs franka szwajcarskiego wg NBP na chwile udzielenia kredytu wynosi: 4 zł. Bank natomiast stosuje swój własny kurs CHF, który wynosi: 3,75 zł, tak aby małżeństwo otrzymało więcej fikcyjnych CHF do spłaty. Jeżeli bank zastosowałby kurs NBP kwota kredytu wynosiłaby: 75 000 CHF. Małżeństwo i tak otrzyma 300 tys. zł, jednak fikcyjna (niestanowiąca zobowiązania banku) kwota kredytu we frankach szwajcarskich wyniesie: 80 000 CHF. 

2. Druga cześć wygląda natomiast dokładnie tak samo jak przy kredycie indeksowanym. Przy spłacie kredytu denominowanego bank również stosuje swój kurs CHF, który wynosi: 4,10 zł na dzień udzielenia kredytu, 80 000 CHF,  po kursie 4,10 PLN/CHF x 80 000 CHF = 328 000 PLN.

Podsumowując, małżeństwo otrzymało 300 000 PLN. Zgodnie z umową nie mogą żądać wypłaty CHF, natomiast jeżeli chcieliby spłacić kredyt tego samego dnia, zapłaciliby również o 28 000 PLN więcej!

Kredyt indeksowany vs kredyt denominowany

Główna różnica polega na konstrukcji umowy i mechanizmie indeksacji. W przypadku kredytu indeksowanego mechanizmem jest klauzula indeksacyjna, która jest widoczna wprost i może być z łatwością wykreślona przez sąd. Wystarczy wyeliminować zapis o indeksacji i mamy kredyt walutowy w PLN, przy zachowaniu korzystnego oprocentowania najczęściej opartego o stawkę LIBOR. 

Natomiast przy kredycie denominowanym mechanizm indeksacji wynika z treści całej umowy, a nie wyłącznie z jednego postanowienia. Z uwagi na powyższe Kredytobiorca nie może skutecznie dochodzić wykreślenia klauzuli indeksacyjnej ze względu na kształt umowy.

W przypadku kredytu denominowanego Kredytobiorca może żądać tylko i wyłącznie całkowitego jego unieważnienia w oparciu o przepisy art. 69 Prawa bankowego w związku z art. 58 Kodeksu cywilnego w związku z art. 385(1) Kodeksu cywilnego.